Saturday, April 26, 2014

Οι ΧΑΜΑΙΛΕΟΝΤΕΣ σε ανοδική πορεία. (από το σημερινό Κυριακάτικο Βήμα)

ΔΗΜΑΡ

Ευχαριστώ πολύ τον Φώτη Κουβέλη και τη ΔΗΜΑΡ για την εξαιρετικά τιμητική πρόταση που μου έκαναν να ειμαι υποψήφιος στις επικείμενες ευρωεκλογές. Η Δημοκρατική Αριστερά είναι ένας χώρος που τιμώ και σέβομαι ιδιαίτερα οπότε προσλαμβάνω αυτή την κίνηση ως μια σημαντική αναγνώριση.
Προσωπικοί και επαγγελματικοί λόγοι με αναγκάζουν να μην είμαι σε θέση να ανταποκριθώ στις απαιτήσεις που φέρει η συγκεκριμένη υποψηφιότητα. Ταυτόχρονα, πιστεύω πως οι όποιες πεποιθήσεις μου για τα ζητήματα που απασχολούν όχι μονο τώρα αλλα και διαχρονικά τη χώρα, αντανακλώνται στα βιβλία μου και ειδικά στο τελευταίο, τους «Χαμαιλέοντες», όπου επιχείρησα μια πρισματική οπτική ενός «εθνικού» αφηγήματος.
Ένας συγγραφέας μπορεί να είναι χρήσιμος στον τόπο του με πολλούς τρόπους – κυρίως μέσω της βασικής του ιδιότητας: του καλλιτέχνη. Εύχομαι στη ΔΗΜΑΡ αλλά και σε κάθε προοδευτική δύναμη αυτού του τόπου καλή επιτυχία και επιφυλάσσομαι για κάποια άλλη στιγμή όταν πιθανόν ο χρόνος και η συγκυρία θα μου δημιουργήσουν την ανάγκη να εκφραστώ και εκτός της συγγραφής.

με εκτίμηση,
Αλέξης Σταμάτης

Ο συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης απαντά στις ερωτήσεις μας για τον… “προσωπικό του Καβάφη”

Ο συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης απαντά στις ερωτήσεις μας για τον… “προσωπικό του Καβάφη”

Προσωπικός Καβάφης: Ποιο ποίημα του Κ.Π.Καβάφη ξεχωρίζετε;
Αλέξης Σταμάτης: “Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον”
Π.Κ.: Ποιος είναι ο αγαπημένος σας στίχος από το έργο του;
Α.Στ.: «Επέστρεφε συχνά και παίρνε με, αγαπημένη αίσθησις» («Επέστρεφε»)
Π.Κ.: Ποιο θεωρείτε ότι είναι το χαρακτηριστικό που καθιστά την ποίησή του ιδιαίτερη;
Α.Στ.: Το αδιανόητα άμεσο – σχεδόν πεζογραφικό – ύφος του.
Π.Κ.: Γράψτε μας μία ιδέα του ποιητή με την οποία συμφωνείτε και μία με την οποία διαφωνείτε.
Α.Στ.: Οι ποιητές δεν κομίζουν «ιδέες» δεν καταθέτουν «απόψεις», «μηνύματα». Μεταφέρουν, αν θέλετε «κόσμους». Και ο κόσμος του Καβάφη όπως κάθε μεγάλου ποιητή είναι μοναδικός. Δε τίθεται θέμα συμφωνίας ή διαφωνίας. Είναι ενας ολοκληρωμένος κόσμος στον οποίο ο ποιητής σε υποδέχεται και σε ξεναγεί. Κι αν βλέπεις, βλέπεις θαύματα.
Π.Κ.: Ο Κ.Π.Καβάφης είναι για σας περισσότερο ελληνικός, οικουμενικός, αισθησιακός, ανατρεπτικός, αινιγματικός, όλα μαζί ή… (και) κάτι άλλο;
Α.Στ.: Όλα αυτά μαζί και πολλά άλλα ταυτόχρονα. Είναι ενας πολυπρισματικός ποιητής όσο κι αν το έργο του είναι λιτό στην επιφάνεια.
Π.Κ.: Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η στάση ζωής που προτείνει ο ποιητής με το έργο του;
Α.Στ.: Στάσου και κοιτά τη ζωή, παντού υπάρχουν τα πάντα.
Π.Κ.: Πιστεύετε ότι ο ποιητής έχει να πει κάτι στους σημερινούς έφηβους, τη γενιά των κινητών, του Facebook αλλά και της κρίσης;
Α.Στ.: Φυσικά, ένας ποιητής με τέτοια συμπύκνωση και σαφήνεια νομίζω πως μπορεί απευθυνθεί σε κάθε γενιά.
Π.Κ.: Ποιο από τα ποιήματα του Κ.Π.Καβάφη θεωρείτε ότι είναι πιο επίκαιρο από ποτέ;
Α.Στ.: «Περιμένοντας τους βαρβάρους»
Π.Κ.: Γράψτε μας τρεις (3) λέξεις που σας θυμίζουν τον Κ.Π. Καβάφη.
Α.Στ.:
Α. επιθυμία
Β. μνήμη
Γ. ομορφιά
Π.Κ.: Αν ζούσε σήμερα ο ποιητής, θα έπαιρνε το Νόμπελ Λογοτεχνίας;
Α.Στ.: Με άνεση (αν και ποτέ δεν ξέρεις με τη Σουηδική Ακαδημία!).
***
Ο συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης
Ο συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης
Ο Αλέξης Σταμάτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και έκανε μεταπτυχιακά Αρχιτεκτονικής και Κινηματογράφου στο Λονδίνο. Έχει γράψει είκοσι δύο βιβλία (μυθιστορήματα, διηγήματα, βιβλίο για παιδιά, νουβέλες, ποίηση). Το πρώτο του μυθιστόρημα, Ο έβδομος ελέφαντας εκδόθηκε στην Μεγάλη Βρετανία. ΤοΜπαρ Φλωμπέρ εκδόθηκε στην Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Σερβία και τη Βουλγαρία. Επανεκδόθηκε το 2012 από τις εκδόσεις Καστανιώτη σε νέα συμπληρωματική έκδοση. Η Αμερικάνικη Φούγκα, (2006) κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Αμερικανικού Ομοσπονδιακού Ιδρύματος Τεχνών και εκδόθηκε στις ΗΠΑ (Etruscan Press, 2008). Το πρώτο του παιδικό μυθιστόρημα Ο Άλκης και ο Λαβύρινθος (2009) κέρδισε το πρώτο βραβείο του Κύκλου του Παιδικού Βιβλίου.
Για την δεύτερη ποιητική συλλογή του, Αρχιτεκτονική Εσωτερικών Χώρων, του απονεμήθηκε το 1994 από τον Δήμο Αθηναίων το Βραβείο Ποίησης στη μνήμη Νικηφόρου Βρεττάκου. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στην Μεγάλη Βρετανία.
 Ο μονόλογος του Τελευταία Μάρθα παίχτηκε το 2008 στο «Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας». Δυο μονόλογοι του με τίτλο Γένεση ανέβηκαν το 2008 στο «Θέατρο Χώρα». Το θεατρικό του έργο Δακρυγόνα» παρουσιάστηκε το 2010 στο «Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας όπου το 2012 ανέβηκε και το θεατρικό του «Σκότωσε ό,τι αγαπάς». Το έργο του «Μεσάνυχτα σ’ έναν τέλειο κόσμο» ανέβηκε στο Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν το 2013.
Έχει αντιπροσωπεύσει πολλές φορές την Ελλάδα σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια και διδάσκει Δημιουργική Γραφή στο Κολλέγιο Αθηνών-Ψυχικού και στο Μουσείο Ηρακλειδών.

ΜΠΑΡ ΦΛΩΜΠΕΡ


Σας ευχαριστώ πολύ που εδώ και 15 χρονια ασχολείστε με πάθος με αυτο το βιβλιο. Ακούω τόσο καλά λόγια σε σταθερή βάση που εξηγούν την εξαιρετική εκδοτική του πάρεις επι τόσα χρόνια. )Έχω χάσει πια τον αριθμό των εκδόσεων, υπολογίζω πάνω από 30.000. Ελπίζω κάποτε, ο μεγάλος στόχος, να γίνει ταινία, να ευοδωθεί.

o EΒΔΟΜΟΣ ΕΛΕΦΑΝΤAΣ σε e-book!

o EΒΔΟΜΟΣ ΕΛΕΦΑΝΤAΣ σε e-book!
https://itunes.apple.com/gr/book/o-ebdomos-elephantas/id827999707

Monday, December 30, 2013

"Χαμαιλέοντες" : Το νέο μυθιστόρημα του Αλέξη Σταμάτη- Amfissaface


 Περίληψη
Μια οικογένεια στο πέρασμα του χρόνου.
Δύο νέοι που παντρεύτηκαν παρά τις αντίθετες καταβολές τους. Μια γυναίκα δακτυλοδεικτούμενη, ένας πατέρας ξενιτεμένος, ένας μυστηριώδης φίλος από το παρελθόν.Ένα παράξενο γράμμα. Μια σχεδόν βουβή ταινία. Ένας έφηβος που ανδρώνεται στα χρόνια μιας ψεύτικης ευημερίας. Μια κοπέλα που τραγουδά για έναν κόσμο που αλλάζει. Ένα παιδί που παρατηρεί την πορεία προς την κατάρρευση.
 Μια κοινωνία που βγαίνει απ’ το σκοτάδι, αλλά τελικά μεθάει από το φως.
Άνθρωποι που δημιουργούν, ερωτεύονται και ελπίζουν, άνθρωποι που προσαρμόζονται και αλλάζουν «χρώμα» για να ελιχθούν. Γύρω τους μια χώρα που βιώνει έντονες συγκρούσεις και συμβιβασμούς. Μια χώρα που ξορκίζει τους φόβους της, αλλάζει διαρκώς ιδεολογίες, μόδες και επιθυμίες, αλλά στο βάθος παραμένει ίδια, ανέτοιμη «από καιρό».
Ένα βιβλίο για την ανθρώπινη φύση και τις αδυναμίες της, για τον τόπο που μας γεννά και μας στιγματίζει για πάντα.
 Δείτε το βίντεο του " Χαμαιλέοντες"   

 Οι «Χαμαιλέοντες» είναι το δέκατο κατά σειρά μυθιστόρημα του Αλέξη Σταμάτη. Όπως λέει ο ίδιος, γράφτηκε υπό πολύ ειδικές συνθήκες κυρίως τις πρωινές ώρες όταν μια θεραπεία που ακολουθούσε τότε του είχε αλλάξει το βιολογικό ρολόι και ξυπνούσε στις 4 πμ.
«Έχω να πω πως η διαύγεια εκείνων των ωρών είναι ανεπανάληπτη. Όταν το άρχιζα πριν δυο σχεδόν χρόνια – είναι ένα αρκετά σύνθετο βιβλίο- ποτέ δεν φανταζόμουν ότι τελικά θα το έβλεπα ολοκληρωμένο. Νόμιζα πως όταν τέλειωνε αυτή η περιπέτεια θα άρχιζα κάτι άλλο, πιο απλό, πιο «του χεριού» μου. Όμως ήταν μια δύναμη που δεν με άφηνε να το παρατήσω. Και ιδού…το βιβλίο της κορτιζόνης.»

 Ένα μικρό απόσπασμα:
”Αχανές κίτρινο. Κάπου μαύρες κινούμενες κουκκίδες. Και δυο ειδών αρμονικές. Το πέρα δώθε των σταχυών από τον άνεμο που λυσσομανούσε, και το τρίξιμό τους όπως τα τσάκιζαν οι λασπωμένες μπότες για ν’ ανοίξουν δρόμο. Και κρύο. Κρύο της αρκούδας.
Ήταν τρεις. Εκείνος περπατούσε δεύτερος, μπροστά του έβλεπε την πλάτη του προπορευόμενου, με το σάκο να ’χει γείρει αριστερά, ενώ από πίσω άκουγε τα βήματα εκείνου που ακολουθούσε. Ακοή και όραση έλεγχαν την πορεία. Ήταν κουρασμένος, τόσες ώρες πεζοπορία, πόδι μπρος, πόδι πιο μπρος. Παρ’ όλο το ψύχος, το ρούχο βρομούσε από ιδρώτα. Έπιασε το παγούρι. Το κούνησε. Είχε μείνει το ένα τρίτο. Ήπιε μια γερή γουλιά. Βλαστήμησε. Από πίσω ακούστηκε το «τσαφ» ενός σπίρτου. Ο φώσφορος που τριβόταν στην επιφάνεια του σπιρτόκουτου. Ύστερα δεύτερη και τρίτη φορά το ίδιο – πού ν’ ανάψεις με τέτοιον αέρα. Το τέταρτο κράτησε λίγο παραπάνω. Ακούστηκε ο ανεπαίσθητος ήχος της φλόγας. Ξάφνου, μια τρίτη συχνότητα. Άλλης τάξεως.”
Λίγα Λόγια για το Βιβλίο:
Μια οικογένεια στο πέρασμα του χρόνου. Δύο νέοι που παντρεύτηκαν παρά τις αντίθετες καταβολές τους. Μια γυναίκα δακτυλοδεικτούμενη, ένας πατέρας ξενιτεμένος, ένας μυστηριώδης φίλος από το παρελθόν.Ένα παράξενο γράμμα. Μια σχεδόν βουβή ταινία. Ένας έφηβος που ανδρώνεται στα χρόνια μιας ψεύτικης ευημερίας. Μια κοπέλα που τραγουδά για έναν κόσμο που αλλάζει. Ένα παιδί που παρατηρεί την πορεία προς την κατάρρευση.
Μια κοινωνία που βγαίνει απ’ το σκοτάδι, αλλά τελικά μεθάει από το φως.
Άνθρωποι που δημιουργούν, ερωτεύονται και ελπίζουν, άνθρωποι που προσαρμόζονται και αλλάζουν «χρώμα» για να ελιχθούν. Γύρω τους μια χώρα που βιώνει έντονες συγκρούσεις και συμβιβασμούς. Μια χώρα που ξορκίζει τους φόβους της, αλλάζει διαρκώς ιδεολογίες, μόδες και επιθυμίες, αλλά στο βάθος παραμένει ίδια, ανέτοιμη «από καιρό».

 
Αλέξης Σταμάτης στο Amfissaface: "Τοξικές δομές που θα χρειαστούν δεκαετίες να ανατραπούν αυτά που ζούμε σήμερα".








 
 Συνέντευξη στον Ηλία Τσίγκα
 - Η απότομη μετάπτωση από τα "χρόνια της ευημερίας", όπως αναφέρεστε, στα χρόνια της κρίσης τι επίπτωση μπορεί να έχει στην ψυχή ιδίως των νέων ανθρώπων;
Για τα νέα παιδιά είναι μια αλλαγή που δεν μπορούν να αφομοιώσουν ευκολα. Δεν διαθέτουν τα εργαλεία, την ιστορική συνείδηση, την πείρα. Εδώ άνθρωποι κάποιας ηλικίας που είχαν περάσει πολύ άγριες καταστάσεις στο παρελθόν και όχι απλα αιφνιδιαστήκαν αλλά επηρεάστηκαν και σε μεγάλο βαθμό ψυχολογικά. Δεν ήταν μια βραδυφλεγής, αναμενόμενη αλλά μια βίαια εξέλιξη, που δεν περίμενε κανεις (όλοι είχαν ΄λιώσει΄ σε ένα παρόν που έμοιαζε αιώνιο) και κατέλαβε την πλειονότητα εξαπίνης.

- Τέτοιες μεταπτώσεις και τέτοιες εποχές συνιστούν, όντως, αφορμή κι ευκαιρία για διεισδυτικότερη εμβάθυνση στα ψυχικά ενδότερα των ανθρώπων για ένα συγγραφέα;
Το υλικό του συγγραφέα είναι η ανθρώπινη φύση. Και κυρίως η ανθρώπινη φύση σε κρίση. Οπότε κάθε μετακίνηση από τα καθιερωμένα συνιστά ενδιαφέρον υλικό. Εδώ φυσικά υπαρχει το παράδοξο στοιχείο που συνιστά πλέον τον ίδιο τον συγγραφέα, ο οποίος από τη μια βιώνει τα γεγονότα στο πετσί με όποιες επιπτώσεις έχει αυτό στο νευρικό του σύστημα κι από την άλλη καλείται, όχι μονο να έχει μια καθαρό βλέμμα ως προς αυτά, αλλα μάλιστα ένα βλέμμα οξυμμένο και εναργές. Και δεν τελειώσαμε. Επιπροσθέτως, την ιδια στιγμή δεν πρέπει να παρασυρθεί από την «επικαιρότητα» και ως ντοκιμαντερίστας να καταγράψει ένα «τώρα». Ο συγγραφέας οφείλει να έχει μια πρισματική οπτική, μια πολλαπλή διείσδυση στα πράγματα. Αν αναλωθεί σε μυθοπλασίες με «μηνύματα», σε «διδακτισμός» και σε απλοποιητικά πρόσημα τύπου: «καλο- κακό», έχει χάσει το παιχνίδι. Κρίσεις στην ιστορία υπήρξαν πολλές. Συνήθως τα καλύτερα κείμενα δεν γράφονταν εν θερμω αλλά μετά την πάροδο ενός διαστήματος. Π.χ. τα καλύτερα βιβλία για τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο δεν γράφτηκαν κατά τη διάρκειά του, αλλά αργότερα. Κατά τη διάρκειά του γράφτηκαν υπέροχες ερωτικές ιστορίες. Πόσο μάλλον σε μια εποχή σαν τη δική μας, όπου η ιστορία έχει επιταχυνθεί με εκθετικούς ρυθμούς και ό,τι γράψω για το «τώρα» θεωρώντας το ως δεδομένο και με βάθος χρονου, σε ένα χρόνο που θα εκδοθεί, θα είναι «μπαγιάτικο».

- Χαρακτηρίζετε τη χώρα "ανέτοιμη από καιρό". Παρατηρείτε γύρω σας στοιχεία ωρίμανσής της;
Δυστυχώς όχι. Εάν εξαιρέσουμε την υπόθεση «Χρυσή Αυγή» -καθαρό σημάδι τέτοιων καιρών- υπάρχει μια φαινομενική «ησυχία», υπο την έννοια ότι η πόλη δεν καίγεται κάθε μήνα όπως πριν από ένα χρόνο, αλλά αυτό οφείλεται σε λόγους συλλογικής κόπωσης, εξάντλησης και στο γεγονός ότι πλέον η πλειονότητα του κόσμου που υποφέρει προσπαθεί κάπως να επιβιώσει. Η επιβίωση είναι ισχυρότατο ένστικτο, ανάγκη του ανθρωπου και κάποια στιγμη αναλαμβάνει πρωταρχικό ρόλο. Κάποιοι δείκτες είναι θετικοί, μακάρι αυτό κάποια στιγμή να βρει την αντανάκλασή του και στην «πραγματική ζωή», γιατί εκεί προς το παρόν δεν το βλέπει κανεις. Η δε πολιτική, αλλά και οι πολιτικοί εξακολουθούν να βρίσκονται «σε άλλο κόσμο» όπως ήταν και πριν. Τώρα όμως βγάζει μάτι.
Παρακολουθούμε ένα θεατρικό φαινόμενο, αλλά πλέον ξέρουμε ότι πρόκειται περί μυθοπλασίας. Θέατρο. Και μάλιστα κακό θέατρο. Όσο ο στόχος του πολιτικού εξακολουθεί να είναι ένας: η επανεκλογή, το οποίο σημαινει πελατειακή σχέση, διαπλοκή, μικροσυμφέροντα, ποτέ δεν θα υπαρξει ουσιαστική προσφορά από το χώρο αυτό. Αλλά και από την άλλη όχθη τα πράγματα δεν είναι καλύτερα. Πέραν από τους απελπισμένους ανθρώπους στους οποίους η κρίση δεν επιτρέπει τέτοιες ψυχολογικές πολυτέλειες, όσον αφόρα την ωρίμανση του μέσου Έλληνα, δυστυχώς δεν βλέπω καμία αλλαγή. Τίποτα από όσα έγιναν δεν τον έκανε σοφότερο. Όποτε υπαρξει η ευκαιρία ξαναγίνεται ο ίδιος, χωρίς να έχει αποκτήσει ακόμη την αισθηση του Πολίτη και της ευθύνης. Εσχάτως άρχισε πάλι να βουτά στα μιντιακά κουτσομπολιά της δεκάρας. Και φυσικά πέφτει αμέσως και με τεράστια ευκολία σε μια από τις δυο παγίδες που ιστορικά και αποδεδειγμένα κρύβονται στη γωνία σε περιόδους κρίσης: τον λαϊκισμό και τον εθνικισμό. Φυσικά οι βαθύτερες παθολογίες που διαμόρφωσαν τον Έλληνα δεν ξεριζώνονται σε 3-4 χρόνια. Μιλάμε για τοξικές δομές που θα χρειαστούν δεκαετίες να ανατραπούν.
Τα ’λεγε ο Παπαδιαμάντης πριν από πάμπολλα χρόνια (αυτό είναι μάλιστα και το μότο του βιβλίου μου «Χαμαιλέοντες»):
Θα έλεγέ τις ότι η χώρα αύτη ηλευθερώθη επίτηδες, διά να αποδειχθή, ότι δεν ήτο ικανή προς αυτοδιοίκησιν. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Βαρδιάνος στα Σπόρκα.

Ποια είναι η λύση; Μια. Παιδεια. Εκπαίδευση. Άλλα κι αυτή είναι τοσο διαβρωμένη τοσο απηρχαιωμένη τοσο ανελαστική που δεν με κάνει αν αισιοδοξώ. Πάντως μια είναι επανάσταση. Η επανάσταση της γνώσης.

- Σε σχέση με το τελευταίο μυθιστόρημά σας, το «Μπορείς να κλάψεις μες στη νερό», τι νεότερο προστίθεται στη συγγραφική σας φόρμα;
Το νέο μου μυθιστόρημα «Χαμαιλέοντες» είναι τυπικά ένα ιστορικό μυθιστόρημα. Αφόρα την ιστορία μια οικογένειας στο πέρασμα του χρονου καλύπτει 5 γενιές και περίπου 130 χρονια. Ωστόσο υπαρχει ένα αρκετά πρωτότυπο στοιχείο στην αφηγηματική φόρμα, που ελπίζω δίνει μια άλλη διάσταση στον όρο «ιστορικό» και επιτρέπει στον αναγνώστη αυτό που έλεγα πριν: μια πρισματική θέαση των πραγμάτων. Και αυτό χωρίς «απόψεις» και «συνθήματα» αλλά μέσα από τρισδιάστατους χαρακτήρες και ένα ολικό αποστασιοποιημένο βλέμμα των γεγονότων. Είναι αυτό που λενε οι αγγλόφωνοι: Show not tell.
- Σας ευχαριστώ πολύ!
Κι εγώ σας ευχαριστώ!

Ο Αλέξης Σταμάτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και έκανε μεταπτυχιακά αρχιτεκτονικής και κινηματογράφου στο Λονδίνο. Έχει γράψει είκοσι δύο βιβλία (μυθιστορήματα, διηγήματα, βιβλίο για παιδιά, νουβέλες, ποίηση).
Το πρώτο του μυθιστόρημα, Ο έβδομος ελέφαντας (1998), εκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία. Το Μπαρ Φλωμπέρ (2000) εκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Σερβία και τη Βουλγαρία. Επανεκδόθηκε το 2012 από τις Εκδόσεις Καστανιώτη σε νέα, συμπληρωμένη έκδοση. Η Αμερικάνικη Φούγκα (2006) κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Αμερικανικού Ομοσπονδιακού Ιδρύματος Τεχνών και εκδόθηκε στις ΗΠΑ. Η Μητέρα Στάχτη (2005) εκδόθηκε στα αγγλικά και τα τουρκικά. Το πρώτο του παιδικό μυθιστόρημα, Ο Άλκης και ο λαβύρινθος (2009), κέρδισε το πρώτο βραβείο του Κύκλου του Παιδικού Βιβλίου.
Για τη δεύτερη ποιητική συλλογή του, Αρχιτεκτονική Εσωτερικών Χώρων (2003), του απονεμήθηκε το 1994 από τον Δήμο Αθηναίων το Βραβείο Ποίησης στη μνήμη Νικηφόρου Βρεττάκου. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στη Μεγάλη Βρετανία.
Ο μονόλογός του Τελευταία Μάρθα παίχτηκε το 2008 στο Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας. Δύο μονόλογοί του με τίτλο Γένεση ανέβηκαν το 2009 στο Θέατρο Χώρα. Το θεατρικό του έργο Δακρυγόνα παρουσιάστηκε το 2010 στο Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας, όπου το 2012 ανέβηκε και το θεατρικό του Σκότωσε ό,τι αγαπάς. Το έργο του Μεσάνυχτα σ’ έναν τέλειο κόσμο ανέβηκε στο Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν το 2013.
Έχει αντιπροσωπεύσει πολλές φορές την Ελλάδα σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια και διδάσκει δημιουργική γραφή στο Κολλέγιο Αθηνών-Ψυχικού και στο Μουσείο Ηρακλειδών.
Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν:
Χαμαιλέοντες, 2013
Χαμαιλέοντες (ePUB), 2013
Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;, 2012
Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό; (ePUB), 2012
Μπαρ Φλωμπέρ (ePUB), 2012
Τέλος καλό, όλα καλά, 2012
Τέλος καλό, όλα καλά (ePUB), 2012
Μπαρ Φλωμπέρ, 2012
Κυριακή (ePUB), 2011
Κυριακή, 2011
Σκότωσε ό,τι αγαπάς (ePUB), 2010
Θρυλικές ιστορίες (ePUB), 2010
Θρυλικές ιστορίες, 2010
Σκότωσε ό,τι αγαπάς, 2009
Ελληνικά εγκλήματα 3, 2009
Ο Άλκης και ο λαβύρινθος, 2008
Βίλα Κομπρέ, 2008
Αμερικάνικη φούγκα, 2006
Μητέρα Στάχτη, 2005
Ποτέ δεν είμαστε μόνοι, 2004
Οδός Θησέως, 2003
Οδός Θησέως (ePUB), 2003
Σαν τον κλέφτη μες στη νύχτα, 2002
Απλή μέθοδος των τριών, 1995
Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων, 1993

Ο Αλέξης Σταμάτης στο A & C.

από Art and City | Δευτέρα, 23 Δεκεμβρίου 2013

"Το ερέθισμα ήταν μια ανάγκη - απάντηση για το "πως φτάσαμε σε αυτό που ζούμε". Κάτι τέτοιο όμως δεν γίνεται ούτε εν θερμώ, ούτε με τσιτάτα, ούτε με "μηνύματα", ούτε με προκαλυμμένη πολιτική πρόζα, ούτε με μελοδραματικές κραυγές και δραματολαγνικούς ψιθύρους, ούτε με τις ευκολίες που δίνει η ντοκιμαντερίστικη οπτική των πραγμάτων".

"Η αρχιτεκτονική και η λογοτεχνία μοιράζονται όμοιες αρχές αισθητικής και δομής. Συχνά δε, χρησιμοποιείται η ίδια ορολογία για να περιγράφουν τόσο οι κειμενικοί όσο και οι αρχιτεκτονικοί τόποι". 

"Με πρωθυπουργό εγγονό μιας μεγάλης συγγραφέα και πρώην συνομιλητή του Ελύτη είναι απίστευτο πως επιτρέπεται ο χώρος του βιβλίου να βρίσκεται σε αυτό το χαλί. Με πολύ λίγα χρήματα με 100.000€ πχ (το 1/10 του εφάπαξ του κυρίου Τσουκαλά) πχ θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν μεταφράσεις 20 Ελληνικών βιβλίων κάθε χρόνο στο εξωτερικό". 

Μιλήστε μας λίγο για το νέο σας βιβλίο «ΧΑΜΑΙΛΕΟΝΤΕΣ».
Το ερέθισμα ήταν μια ανάγκη - απάντηση για το "πως φτάσαμε σε αυτό που ζούμε". Κάτι τέτοιο όμως δεν γίνεται ούτε εν θερμώ, ούτε με τσιτάτα, ούτε με "μηνύματα", ούτε με προκαλυμμένη πολιτική πρόζα, ούτε με μελοδραματικές κραυγές και δραματολαγνικούς ψιθύρους, ούτε με τις ευκολίες που δίνει η ντοκιμαντερίστικη οπτική των πραγμάτων. Απαιτεί πρισματικό βλέμμα, απόσχιση από τα πράγματα ενώ ταυτόχρονα το ζεις, βαθιά εξόρυξη στο παρελθόν και καλειδοσκοπική προβολή στο μέλλον. Θέλει έναν ειδικού τύπου ρεαλισμό, που μπορεί να αποδώσει το κιαροσκούρο της ιστορίας.

Έχετε σπουδάσει αρχιτεκτονική. Σε τι βαθμό έχουν επηρεάσει τη γραφή σας οι σπουδές σας αυτές;
Από τον Άγιο Αυγουστίνο ως τον Ιταλό Καλβίνο και τον Ζορζ Περέκ, αρχιτεκτονική και λογοτεχνία έχουν διασταυρωθεί πολλές φορές, στην κοινή τους επιδίωξη να αφηγηθούν, να δημιουργήσουν, να αναδημιουργήσουν και να εκφράσουν το χώρο. Στην λογοτεχνία εξωτερικοί και εσωτερικοί χώροι – πόλεις, γειτονιές, δρόμοι, κτίρια και δωμάτια – εμφανίζονται ως τοποθεσίες όπου εξελίσσεται η εμπειρία της ζωής, αλλά και ως τόποι που φέρουν ορατά τα ίχνη του περάσματος του χρόνου, τόποι στους οποίους προβάλλουμε τις προσωπικές μας εμπειρίες και αναμνήσεις. Η αρχιτεκτονική και η λογοτεχνία μοιράζονται όμοιες αρχές αισθητικής και δομής. Συχνά δε, χρησιμοποιείται η ίδια ορολογία για να περιγράφουν τόσο οι κειμενικοί όσο και οι αρχιτεκτονικοί τόποι.
Έχοντας ο ίδιος σπουδάσει αρχιτεκτονική, πριν καταλήξω να αφιερωθώ αποκλειστικά στη συγγραφή, μπορώ να καταθέσω την ευγνωμοσύνη μου σε αυτό το μεγάλο σχολείο που με βοήθησε αφάνταστα στην εργασία μου ως μυθιστοριογράφου.
Κυρίως όμως, οι σπουδές μου στην αρχιτεκτονική με βοήθησαν στο να σκέφτομαι κατασκευαστικά: να είμαι σε θέση να κάνω μια αφηρημένη ιδέα, πράξη. Ένα αποφασιστικό εργαλείο εξαιρετικά χρήσιμο στην σύλληψη, χάραξη, δομή και επεξεργασία των βιβλίων μου. 

Μετά από 15 χρόνια από τότε που κυκλοφόρησε το πρώτο σας μυθιστόρημα πόσο πιστεύετε πως έχει εξελιχτεί η γραφή σας; Και αν έχει διαφοροποιηθεί.
Φυσικά και έχει αλλάξει. Άλλα ξέρετε, ο συγγραφέας δεν είναι και το καταλληλότερο πρόσωπο να κρίνει τον εαυτό του. Πιστεύω βέβαια ότι οι όποιες συγγραφικές έμμονες μου παραμένουν οι ίδιες.


Ποια είναι κατ’ εσάς τα γνωρίσματα ενός καλού συγγραφέα;
Προσωπική φωνή, αλήθεια, λοξή ματιά, και η ικανότητα του να εκπλήσσει και να εκπλήσσεται διαρκώς από τον εαυτό του.

Έχοντας ζήσει, και ξεπεράσει, τον αλκοολισμό πιστεύετε πως τα πάθη βοηθούν έναν καλλιτέχνη να εξελιχθεί και να γεμίσει τη φαρέτρα του;
Καθόλου. Δεν είναι ικανή και αναγκαία συνθήκη να έχεις ταλαιπωρηθεί από κάτι για να "μάθεις". Μπορείς να μάθεις απλά χρησιμοποιώντας το νου σου. Αυτό το παραμύθι ότι πρέπει να σωματοποιηθεί το πάθος, ο πόνος η απόγνωση κλπ ώστε να αποδοθούν καλλιτεχνικά είναι από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις που κυκλοφορούν για την καλλιτεχνική δημιουργία. Ανήκει σε άλλες εποχές.

Έχετε καταπιαστεί με πολλά συγγραφικά είδη. Το μυθιστόρημα, το θεατρικό έργο, το έργο για παιδιά. Ποιες οι διαφορές και οι δυσκολίες του κάθε είδους;
Το καθένα έχει τις δυσκολίες και τις ιδιαιτερότητες του. Κατ εμέ, το πιο δύσκολο είναι με διάφορα το θεατρικό έργο. Πρόκειται για ένα μη κείμενο που προϋποθέτει σκηνοθέτες και ηθοποιούς για να υπάρξει.

Πως βλέπετε την πορεία της νέας Ελληνικής λογοτεχνίας;
Η νέα Ελληνική λογοτεχνία διαθέτει εξαιρετικά ταλέντα. Νομίζω ότι έχουμε μια από τις καλύτερες λογοτεχνίες στην Ευρώπη. Γιατί δεν είμαστε γνωστοί; Πρώτον για την απόλυτη ανυπαρξία πολίτικης βιβλίου, ένα έγκλημα του Κράτους και του Υπουργείου Πολιτισμού απέναντι σε έναν τομέα που κατά τα άλλα χρησιμοποιεί (μιλάω και για τον πολιτισμό γενικότερα) ως "βάρια βιομηχανία" της χωράς! Δεύτερον γιατί η κρίση έχει δημιουργήσει τεραστία προβλήματα στη βιβλιαγορά με αποτέλεσμα να κυριαρχεί η φτηνή "λογοτεχνία" και τρίτον για στο εξωτερικό είμαστε ανύπαρκτοι διότι μας έχουν – ακριβώς λόγω αυτής της ανύπαρκτης πολιτικής βιβλίου - ακόμα τοποθετημένους στο επίπεδο Ζορμπάς - σουβλάκι - τζατζίκι - εξωτισμός.

Ποιοι συγγραφείς σας έχουν επηρεάσει;
Εδώ μπορώ να σας γράψω έναν κατάλογο με εκατό ονόματα... δεν είμαι από τους συγγραφείς που έχουν καθοριστεί από έναν οι δυο "προγόνους". Η "αγωνία της επίδρασης" έχει σπάσει σε πολλά μικρά κομματάκια. Οι επιρροές μου είναι πρισματικές και πολυποίκιλες. Και δεν αφορούν μόνο στη λογοτεχνία. Ενδεικτικά σας αναφέρω χωρίς ειρμό μερικά ονόματα που με έχουν επηρεάσει στη συγγραφή μου και δεν είναι όλοι απαραίτητα λογοτέχνες. Όμηρος, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Βάλτερ Μπένγιαμιν, Κάρολος Ντίκενς, Πολ Τσελάν, Ινγκμαρ Μπεργκμαν, Αρθρούρος Ρεμπό, Μάρλον Μπράντο, Λούντβιχ Βιτγκενστάιν, Ντέιβ9ντ Μπόουι, Ντέιβιντ Φόστερ Ουάλας, Αριστοτέλης, Γκαουντί, Τζέιμς Τζοις, Μικελαντζελο Αντονιόνι, Βίνσεντ βαν Γκογκ, Μπομπ Ντίλαν, Εμιλι Ντίκινσον, Τόμας Πίντσον, Αντρέι Ταρκόφσκι, Ουίλιαμ Σαίξπηρ, Ουίλιαμ Μπάροουζ, Ουίλιαμ Φόκνερ, Τζιμ Μόρισσον.

Ποια είναι η γνώμη σας για όλη αυτή τη μεγάλη ιστορία με το ΕΚΕΒΙ, ένα χρόνο τώρα;
Σχεδόν σας απάντησα πριν, εντάσσεται στην απαξίωση του βιβλίου από την Ελληνική Πολιτεία, ένα διαρκές έγκλημα που απορώ πως συνεχίζεται ακόμα. Με πρωθυπουργό εγγονό μιας μεγάλη συγγραφέα και πρώην συνομιλητή του Ελύτη είναι απίστευτο πως επιτρέπεται ο χώρος του βιβλίου να βρίσκεται σε αυτό το χαλί. Με πολύ λίγα χρήματα με 100.000€ πχ (το 1/10 του εφάπαξ του κυρίου Τσουκαλά) θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν μεταφράσεις 20 Ελληνικών βιβλίων κάθε χρόνο στο εξωτερικό. Μόνο αυτό θα έκανε τεράστιο καλό στην Ελληνική λογοτεχνία. Έχουμε καταλήξει οι συγγραφείς να είμαστε οι παράγωγοι του εαυτού μας. Και φυσικά κανείς να μην διανοείται καν να ισχυριστεί πως "ζω από το έργο μου".

Οι δύσκολοι οικονομικά καιροί που βιώνουμε πιστεύετε ότι μπορούν να εξελίξουν την τέχνη και τους καλλιτέχνες εν’ γένει; Όχι οικονομικά, αλλά από θέμα δημιουργικότητας, θεματολογίας κτλ;
Είναι δίκοπο μαχαίρι. Από τη μια η κρίση ολοένα και δημιουργεί νέες εστίες, νέους τρόπους έκφρασης, πειραματισμούς, και από την άλλη υπάρχουν επαγγέλματα όπως του ηθοποιοί με 95% ανεργία η όπως του συγγραφέα που ενιαία δυνατόν να ζήσει από τη δουλεία του. Πρόσφατα έργο μου ανέβηκε με επιτυχία στο Θέατρο Τέχνης. Η τελική αμοιβή μου μετά τις κρατήσεις ήταν... μόλις 236€!

Κλείνοντας, ποιος ήρωας μυθιστορήματος θα θέλατε να ήσασταν;

Ο Άμλετ χωρίς το τραγικό τέλος. Άλλα επειδή αυτό δε γίνεται, ας μείνω ο ήρωας του δικού μου μυθιστορήματος.

***Ερωτήσεις: Νάνσυ Σπετσιώτη, Σκηνοθέτις.

Βιογραφικό.
Ο Αλέξης Σταμάτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και έκανε μεταπτυχιακά Αρχιτεκτονικής και Κινηματογράφου στο Λονδίνο. Έχει γράψει είκοσι δύο βιβλία (μυθιστορήματα, διηγήματα, βιβλίο για παιδιά, νουβέλες, ποίηση). Το πρώτο του μυθιστόρημα, "Ο έβδομος ελέφαντας" εκδόθηκε στην Μεγάλη Βρετανία το 1998. Το "Μπαρ Φλωμπέρ" (πρώτη έκδοση 2000) εκδόθηκε στην Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Σερβία και τη Βουλγαρία. Επανεκδόθηκε το 2012 από τις εκδόσεις Καστανιώτη σε νέα συμπληρωματική έκδοση. Η "Αμερικάνικη Φούγκα", (2006) κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Αμερικανικού Ομοσπονδιακού Ιδρύματος Τεχνών και εκδόθηκε στις ΗΠΑ. Η "Μητέρα Στάχτη" εκδόθηκε στα αγγλικά και στα τουρκικά. Το πρώτο του παιδικό μυθιστόρημα "Ο Άλκης και ο Λαβύρινθος (2009)" κέρδισε το πρώτο βραβείο του Κύκλου του Παιδικού Βιβλίου.
Για την δεύτερη ποιητική συλλογή του, "Αρχιτεκτονική Εσωτερικών Χώρων", του απονεμήθηκε το 1994 από τον Δήμο Αθηναίων το Βραβείο Ποίησης στη μνήμη Νικηφόρου Βρεττάκου. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στην Μεγάλη Βρετανία.
Ο μονόλογος του "Τελευταία Μάρθα" παίχτηκε το 2008 στο "Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας". Δυο μονόλογοι του με τίτλο "Γένεση" ανέβηκαν το 2008 στο "Θέατρο Χώρα". Το θεατρικό του έργο "Δακρυγόνα" παρουσιάστηκε το 2010 στο "Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας" όπου το 2012 ανέβηκε και το θεατρικό του "Σκότωσε ό,τι αγαπάς". Το έργο του "Μεσάνυχτα σ’ έναν τέλειο κόσμο" ανέβηκε στο Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν το 2013.
Έχει αντιπροσωπεύσει πολλές φορές την Ελλάδα σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια και διδάσκει Δημιουργική Γραφή στο Κολέγιο Αθηνών - Ψυχικού και στο Μουσείο Ηρακλειδών.

Επικοινωνία: